Strona główna » Szczęście początkującego czy początek złotej gorączki? Złoty skarb odnaleziony w Danii

Szczęście początkującego czy początek złotej gorączki? Złoty skarb odnaleziony w Danii

Choć gorączki złota najczęściej kojarzą nam się z końcem XIX wieku i dziś nie brakuje poszukiwaczy skarbów. Nie posługują się już jednak sitem na brzegu rzeki ani tajemnymi mapami. Obecnie nie rozstają się z wykrywaczami metali i lokalizatorami GPS. To właśnie z pomocą takiego prostego wykrywacza Ole Ginnerup Schytz odkrył największy złoty skarb w historii Danii.

Złoty skarb znaleziony w Danii
Złoty skarb znaleziony w Danii, Źródło: Panegyrics of Granovetter, flickr.com, CC BY-SA 2.0

Odkrycie miało miejsce w okolicy miasteczka Vindelev, ok. 250 km na zachód od Kopenhagi. Spod warstwy ziemi Schytz wydobył niemal 1 kg złotych monet i medalionów. Po dokładnych badaniach, archeolodzy z Vejlemuseerne stwierdzili, że pochodzą one ze schyłku epoki żelaza, zatem liczą sobie około 1500 lat. Badacze wierzą, że będą one niezwykle pomocne w lepszym poznaniu społeczności, która zamieszkiwała tereny Danii przed erą wikingów. Runiczne inskrypcje na części medalionów mogą wskazywać na ich funkcję ochronną lub dekoracyjną. Wielkość skarbu wskazuje na to, że Vindelev musiało być ważnym punktem na mapie średniowiecznej Europy, gdyż jedynie zamożny władca miał szansę zgromadzić tak pokaźny majątek.

Ten najwyższy

Vindelevski skarb składa się ze złotych medalionów, rzymskich monet przekształconych w biżuterię oraz brakteatów, czyli bardzo cienkich jednostronnie wybijanych monet. Jedna z nich przedstawia głowę mężczyzny, którą okala runiczny zapis. Poniżej widać konia i ptaka, z którymi człowiek ten się komunikuje. Tuż obok końskiego pyska widnieje napis, który odczytywać można jako 'houaʀ’, czyli „ten najwyższy”. Określenie to może dotyczyć aktualnie panującego władcy przedstawionego na awersie lub Odyna – boga wojny, mądrości i poezji – najwyższego bóstwa mitologii nordyckiej.

Oprócz delikatnych brakteatów skarb obejmuje ciężkie monety pochodzące jeszcze z czasów Cesarstwa Rzymskiego. Przedstawiony jest na nich Konstantyn Wielki, który w 313 r.n.e na drodze edyktu mediolańskiego zalegalizował w Cesarstwie Rzymskim wyznawanie religii chrześcijańskiej. Ich obecność na terenach dzisiejszej Danii dowodzi tego, jak dalekie podróże odbywali Europejczycy, już w VI w. Działo się tak najpewniej za sprawą dalekosiężnych traktów handlowych, ale i wojen targających kontynentem.

Ofiara czy ochrona przed kradzieżą?

Mając na uwadze ogromną wartość złotego majątku, można zastanawiać się co skłoniło jego posiadacza do zakopania go na pustkowiu? Nie bez znaczenia dla tej historii pozostaje wybuch islandzkiego wulkanu w 536 r. Erupcja spowodowała powstanie ogromnej pyłowej chmury, która spowiła znaczną część Skandynawii i doprowadziła do głodu oraz masowych migracji ówczesnych osadników.

Uciekinierzy decydowali się na ukrycie dobytku chcąc ochronić się przed kradzieżą lub atakiem – medalion z wizerunkiem władcy mógł identyfikować ich jako obcych przybyszy czy też poddanych nielubianego na danym terenie władcy. Istnieje również możliwość, że złoto zakopywane było w ramach ofiary dla rozgniewanych bogów. Jak się okazuje, było to działanie dość powszechne. Kilka lat wcześniej archeolodzy z tego samego muzeum odkryli zbiór 32 złotych medalionów na wyspie Hjarnø. Wszystko wskazuje na to, że zostały ukryte w tym samym czasie, co te znalezione w Vindelev.

Badania nad duńskim skarbem wciąż trwają, możliwe, że to dopiero początek niezwykłej historii o początkach Królestwa Danii i ery Wikingów. Już za niespełna pół roku – 3 lutego 2022 e. – w Vejlemuseerne otwarta zostanie wystawa, na której zaprezentowane zostaną odnalezione brakteaty i rzymskie monety. Do tej pory na terenie Danii odnaleziono ok 40 kg złota z epoki żelaza. Historia Ole Schytza jest dowodem na to, że każdy może zostać łowcą skarbów. Czy zatem skandynawskie królestwo może spodziewać się prawdziwej gorączki złota?

Ida Sielska

    Chcesz dowiedzieć się więcej o złocie?

    Zapisz się na nasz newsletter i bądź na bieżąco

    Wyrażam Administratorowi Danych - Goldenmark Center Sp. z o.o. (nr KRS 0000534748) - zgodę na:

    przesyłanie mi za pomocą środków komunikacji elektronicznej informacji handlowych.