Przejdź do treści
Strona główna » Sztuka historii: Początki fotografii

Sztuka historii: Początki fotografii

Umów rozmowę z naszym ekspertem

Spotkania z przyjaciółmi, wakacyjne wyjazdy czy piękne krajobrazy – dziś przy takich okazjach jednym z pierwszych odruchów jest wyjęcie z kieszeni smartfona i uwiecznienie miłych chwil. Przy powszechnej dostępności urządzeń rejestrujących obraz, łatwo zapomnieć o dalekiej drodze, którą przeszedł wynalazek fotografii, by w końcu być na wyciągnięcie ręki w każdym momencie i każdych warunkach.

J.N. Niépce, Widok z okna w Le Gras, 1826
J.N. Niépce, Widok z okna w Le Gras, 1826, Domena Publiczna

Niépce

Choć pierwsze opisy camery obscury pojawiają się już na przełomie I i II wieku, to bardzo długo nie doczekały się one ucieleśnienia w postaci zarejestrowanego zdjęcia. Za pioniera fotografii uważa się Josepha Nicéphore’a Niépce’a, francuskiego fizyka i wynalazcę. Jego początkowe próby z 1826 roku polegały na wystawieniu na światło słoneczne wypolerowanej cynkowej blaszki pokrytej asfaltem syryjskim. Pod wpływem naświetlania substancja twardniała. Był to dość długi proces, a odpowiednią twardość uzyskiwano dopiero po ośmiu godzinach. Powierzchnie nieutwardzone zmywano, następnie blachę pokrywano farbą litograficzną i odbijano na papierze. W tejże technice powstała pierwsza znana fotografia Widok z okna Le Gras.

Niépce nie był usatysfakcjonowany efektem. Poszukiwania kontynuował we współpracy z Louisem Jacquesem Daguerrem, malarzem i scenografem. Na kanwie badań Johanna Heinricha Schulza z 1724 roku zaczęli wykorzystywać chlorek i azotan srebra, które pod wpływem światła ciemnieją. Niedługo po rozpoczęciu wspólnej pracy, w 1833 roku, Niépce nieoczekiwanie zmarł. Szczęśliwie pozostawił po sobie liczne notatki, dzięki którym Daguerre mógł dokończyć ich dzieło. W 1839 roku przedstawił światu nowy sposób obrazowania – dagerotyp. Do jego wykonania niezbędna była blaszka pokryta solą srebra, która wystawiana była na działanie oparów jodu. Następnie, po naświetleniu, traktowana była oparami rtęci. Wówczas na płytce powstawał niewidoczny gołym okiem obraz utajony. Końcowy efekt osiągano poprzez płukanie blaszki w roztworze soli kuchennej. Uchwycony obraz przybierał niestety formę negatywu. Nie było też możliwości jego powielenia.

Talbotypia

W tym samym czasie swoje eksperymenty prowadził Brytyjczyk William Fox Talbot. Opracował on technikę rysunku fotogenicznego. Polegała ona na pokryciu papieru azotanem srebra i ułożeniu na nim kompozycji z przedmiotów nieprzepuszczających światła, np. liści czy kwiatów. Po naświetleniu na papierze powstawały tzw. białe widma, gdyż miejsca, w których ułożone były elementy kompozycyjne nie zmieniał koloru. Talbot na jakiś czas porzucił fotografię, jednak wieści o opatentowaniu dagerotypu zmotywowały go do ponownego podjęcia tematu. Zaczął pracować z camera obscura, czyli prymitywnym aparatem składającym się w zasadzie z samego pudełka, w którym umieszcza się papier fotograficzny, i otworu, przez który wpada światło. W efekcie powstawał negatyw, czyli obraz o odwróconych barwach, z którego można było wykonać wiele pozytywowych odbitek. Proces ten nazywano kalotypią lub talbotypią od nazwiska wynalazcy.

Fotogeniczne rysowanie (1839)
Fotogeniczne rysowanie (1839), William Fox Talbot, Domena Publiczna

Mimo że dagerotypia uwieczniała obraz z większą ostrością, została szybko wyparta przez talbotypię ze względu na możliwość wykonywania wielu odbitek z jednego negatywu. Wielu artystów widziało potencjał w nieostrych fotografiach kalotypowych. Wydobywali z nich romantyczne, malarskie efekty. Do wczesnych twórców fotografii należeli m.in David Octavius Hill, Maxime Du Camp i Louis Désiré Blanquart–Evrard. Popularność wynalazku skłoniła Williamia Talbota do dalszego go ulepszania. W przeciągu kilku lat udało mu się doprowadzić do skrócenia czasu naświetlania i skuteczniejszego utrwalania odbitek. Jego dzieło kontynuowali inni entuzjaści fotografii. Przełom przyniosło zaangażowanie się w nie firma Kodak. Jednak o tym w następnym artykule.

Zapisz się do naszego newslettera i pobierz Katalog Salonu Sztuki Goldenmark 2021/2022

    Adres e-mail:

    Numer telefonu (opcjonalnie):

    Wyrażam Administratorowi Danych - Goldenmark Center Sp. z o.o. (nr KRS 0000534748) - zgodę na:

    przesyłanie mi za pomocą środków komunikacji elektronicznej informacji handlowych.

    wykorzystywanie telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących (np. telefon, smartphone, laptop, tablet, komputer, smartwatch itp.) w celu marketingu bezpośredniego.