Rosja wobec złota

Pobierz PDF i czytaj gdzie chcesz

Rosja posiada szóste pod względem wielkości rezerwy złota na świecie. Prześcignęła w tym względzie Chiny i Szwajcarię. Złoto może stanowić narzędzie w wojnie walutowej wytoczonej amerykańskiemu dolarowi przez Kreml.

Podczas pierwszej kadencji prezydenckiej Putin oświadczył, że Rosja powinna ulokować w złocie 10% rezerw walutowych. Realizując postulat przywódcy państwa Centralny Bank Rosji systematycznie kupuje złoto, głównie z krajowej produkcji. W efekcie od 2008 roku rezerwy rosyjskiego złota wzrosły trzykrotnie. W dwóch ostatnich latach Rosja była krajem, który kupił najwięcej złota na świecie. Tylko w 2013 roku powiększono zapasy o 77,5 ton a w okresie czterech miesięcy bieżącego roku - o 33,2 tony. Obecnie Rosja posiada 1 068,4 ton złota, co stanowi 9,4% rezerw walutowych kraju. Zatem do realizacji zamierzeń Putina jest już bardzo blisko.

Relacja wartości posiadanego złota do PKB wynosząca 2,03% jest w Rosji na podobnym poziomie, jak w Stanach Zjednoczonych. Dla porównania, w Chinach wskaźnik ten wynosi tylko pół procenta.

W Rosji nigdy nie było warunków dla prywatnych inwestycji w królewski kruszec. Po rewolucji październikowej Lenin zabronił obywatelom posiadania złota. Wyrażał się z sarkazmem, że jest bezwartościowe a jego zastosowanie widzi w dekorowaniu publicznych szaletów. Dzieło Lenina zakończyło się porażką - po kilkudziesięciu latach system komunistyczny upadł a złotem nie udekorowano żadnego z moskiewskich przybytków. Tymczasem wartość królewskiego kruszcu nadzwyczaj wysoko wycenił świat.

W dzisiejszych czasach Rosjanie w większości nie lokują oszczędności złocie, co wynika między innymi z niskich realnych dochodów osobistych, jak również barier ustanowionych przez państwo. Prawo Federacji Rosyjskiej zabrania kupowania złota w innych miejscach niż banki, które posiadają zezwolenie na handel metalami szlachetnymi, a tych jest niewiele. Kupowanie złota od drugiej osoby jest kategorycznie zabronione. Obowiązują specjalne zasady transportu złota. Zakazane jest wywożenie złota poza granice kraju jak też kupno i sprzedaż wykonanych za granicą sztabek. Istnieją też nadzwyczajne bariery dla importu złotych monet. Złamanie prawa w tym zakresie jest zagrożone poważnymi sankcjami, w tym karą więzienia. Putin też nigdy nie zachęcał obywateli do zakupów złota, jak to czynił chiński rząd.

Jednak niektórzy Rosjanie kupują złoto, w szczególności ci najzamożniejsi. Dla niektórych oligarchów impulsem dla wzrostu zainteresowania oszczędnościami w złocie było poniesienie strat w cypryjskich bankach. W wielu przypadkach prywatne zakupy złota są dokonywane dyskretnie, niekoniecznie z oficjalnych źródeł, stąd trudno o dokładne szacunki.

W efekcie, pod względem wielkości popytu konsumenckiego na złoto Rosja plasuje się daleko za Chinami oraz Indiami. Złoto kupowane przez mieszkańców Rosji stanowi zaledwie 2% światowego popytu - jest to 15 razy mniej niż w Chinach. Również popyt konsumpcyjny przypadający na mieszkańca Rosji wynoszący 0,67 gram złota jest niższy niż w Chinach (0,94 gram) czy Indiach (0,8 gram).

NAJDROŻSZA KSIĘGA ŚWIATA – KODEKS LEICESTER LEONARDA DA VINCI

Obecnie cena złota wyrażona w rublach jest sześć razy wyższa niż na początku tego stulecia. W podobnym stopniu wzrosła cena złota w dolarach. Zatem złoto nie tylko ochroniło jego posiadaczy przed spadkiem wartości narodowej waluty lecz również pozwoliło sporo zarobić.

Pod względem produkcji Rosja w 2013 roku znajdowała się na trzecim miejscu na świecie dostarczając 248,8 ton złota, tj. o 8,3% więcej niż w roku poprzedzającym. Pierwsze miejsce zajmują Chiny a drugie Australia. Zasoby naturalne złota znajdujące się na terytorium Federacji Rosyjskiej są szacowane na 12,5 tysięcy ton.

Rosja i Chiny krytykują istniejący system monetarny na świecie z dominującą rolą dolara amerykańskiego. Oba kraje postanowiły współpracować w działaniach na rzecz zmiany dotychczasowego ładu, stawiając złoto w centrum wojny walutowej wytoczonej dolarowi.
W marcu 2014 roku Rosja sprzedała 20% amerykańskich obligacji obawiając się zamrożenia zagranicznych rezerw, jako sankcji za kryzys na Ukrainie. Był to piąty z kolei miesiąc redukcji amerykańskich papierów skarbowych. W tym okresie trwały intensywne zakupy złota do skarbca rosyjskiego banku centralnego.

Konsekwencją takich działań dwóch mocarstw może być utrata wiodącej pozycji amerykańskiego dolara oraz spadek jego wartości. W takich sytuacjach ujawnia się szczególna rola złota, jako jedynej pewnej ostoi spośród wszystkich walut na świecie.

Jan Mazurek

Pobierz PDF i czytaj gdzie chcesz

Jan Mazurek