Kosmiczny rodowód złota

Złoto jest produktem syntezy termojądrowej. Rozrzucone przez gasnącą gwiazdę w kosmiczne przestworza trafiło także na naszą planetę.

 

Około 4,5 miliarda lat temu nasza planeta była płynna, a więc wszystkie ciężkie metale pod wpływem siły grawitacji opadły do jej jądra. Skąd więc pochodzą te, które obecnie znajdują się w górnych warstwach skorupy ziemskiej? Według naukowców z uniwersytetu w Bristolu większość metali szlachetnych znajdujących się skałach pochodzących z okresu formowania Ziemi pochodzi z okresu na długo po powstaniu tych skał. Prawdopodobnie około 3,9 miliarda lat temu, kiedy skorupa ziemska była już zastygła, miał miejsce potężny grad meteorytów i asteroid zawierających w swym składzie metale ciężkie, w tym szlachetne jak m.in. złoto. Metale te pozostały na twardej już powierzchni Ziemi. Czas tych wydarzeń naukowcy oszacowali na podstawie wyników badań najstarszych skał z Grenlandii, w których wykryto ślady nagłego wzrostu ilości metali szlachetnych.

Inną teorię na temat pochodzenia złota opublikowali geofizycy z Uniwersytetu Queensland. Według australijskich uczonych metale szlachetne wydostały się z głębi Ziemi wraz z wypływającą wodą. Na dużych głębokościach, na styku płyt tektonicznych, gdzie tworzyły się pęknięcia, powstały puste komory, do których dostawała się gorąca woda bogata w krzemionkę, dwutlenek węgla oraz metale szlachetne. Podczas trzęsień ziemi komory otwierały się a z nich wyparowywała woda pozostawiając na dnie osady metali. Jako dowód podaje się, że złoża metali szlachetnych znajdują się najczęściej w miejscach uskoków tektonicznych. Przykładem jest Kalifornia.

Metale ciężkie, zawierające kilkadziesiąt protonów w jądrze, nie powstały samoczynnie podczas zwykłych reakcji chemicznych lecz w trakcie syntezy termojądrowej. Nie miała ona jednak miejsca na naszej planecie. Ale warunki dla takiej reakcji istnieją w gwieździe, gdzie panuje temperatura rzędu milionów stopni. Podczas reakcji syntezy następowało łączenie się jąder lekkich pierwiastków w jądra cięższych pierwiastków. W wyniki tego procesu przez miliardy lat powstawały coraz cięższe metale, w tym złoto. Gwiazda z czasem wypaliła się a następnie wybuchła jako supernowa rozrzucając w przestrzeni kosmicznej materię, z której ukształtował się między innymi nasz Układ Słoneczny. Jeżeli kogoś nie przekonały te teorie to zapraszam do zapoznania się z kolejną.

Według naukowców z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics metale szlachetne są skutkiem zderzenia dwóch gwiazd neutronowych. Podczas tego zdarzenia nastąpił rozbłysk gamma a wówczas powstały duże ilości metali ciężkich. Te zostały z wielką siłą wyrzucone w przestrzeń kosmiczną i część z nich wylądowała na Ziemi. Naukowcy szacują, że w trakcie rozbłysku gamma w przestrzeń wylatuje 1% masy gwiazdy, której część stanowi złoto.

Bez względu, która z teorii jest bliska prawdzie, nie ulega wątpliwości, że złoto pochodzi w dalekiego kosmosu a jego powstaniu towarzyszyły niesamowite wydarzenia. Stąd może wynikać nadzwyczajna magia tego metalu, której ulegają miliardy ludzi na świecie.

 

Fot. Pixabay.com

Tagizłoto
Jan Mazurek