Podróż przez świat biżuterii: Włochy

Podróżując przez świat biżuterii nie można ominąć Włoch - kraju, w którym każdy aspekt sztuki jest wyjątkowy i piękny. Pełna kolorów i wspaniałych detali, włoska biżuteria znana jest z artyzmu i przepychu. Zapraszamy na „jubilerską” podróż do słonecznej Italii.

Początki sztuki jubilerskiej na Półwyspie Apenińskim

Wszystko zaczęło się wraz z cywilizacją etruską, która ocierała się o wpływy z południa półwyspu i Grecji. Sztuka etruska rozwijała się niemal w każdej dziedzinie rzemiośle, rzeźbie, architekturze czy malarstwie. Biżuterię tworzono z metali szlachetnych przy używając maleńkich kuleczek (technika granulacji) lub "wyplatano" ją z cienkiego drucika (technika filigranu). Etruskowie uwielbiali ozdabiać swoje ciała błyskotkami. Kobiety i mężczyźni nosili pierścienie, spinki do tunik czy bransolety - wszystko wykonane z niezwykłą starannością. Co ciekawe bardzo popularnym kamieniem był bursztyn zwany "electrum".

Imperium Rzymskie czerpało inspiracje ze sztuki greckiej. Sprowadzano tamtejszych rzemieślników, którzy byli biegli w sztuce jubilerskiej. Obróbka złota czy srebra była dla nich powszedniością. Pojawiały się naszyjniki składające się z pereł czy koralików, ozdabiane monetami lub kameami.
Z czasem starożytni rzymianie niemal zwariowali na punkcie biżuterii. Pierścienie nie były już tylko ozdobą ale również oznaczały pozycję, rangę właściciela. Co ciekawe, senatorzy mogli nosić swoje pierścienie tylko w czasie wykonywania pracy wynikającej z objętego stanowiska. Oczywiście kobiety również uwielbiały ozdoby - popularne były złote szpilki do włosów, bransoletki czy spinki.

W czasach antycznych powstały podstawy tworzenia biżuterii. Do perfekcji opanowano metody łączenia i przetapiania metali czy osadzania w nich kamieni. Przyszli artyści i rzemieślnicy mogli już się skupić na projektowaniu i upiększaniu swoich wyrobów.

Czytaj także: Faksymile, starodruki i księgi jubilerskie

Sztuka średniowiecza

W średniowieczu sztuka skierowała się do wszelkich form związanych z religią. Rozwijała się sztuka sakralna, część rzemiosła przeniosła się za mury klasztorów, a rzemieślnicy tworzyli pierwsze korporacje - gildy. Powstawały stowarzyszenia złotników, które pilnowały czystości metali. W tamtych czasach klejnoty były szlifowane na płasko, każdy z nich był osadzany we własnej komorze. Taka forma dawała inkrustowany efekt. Używano granatów, turkusu i mas perłowych.

Następnie na półwysep dotarły wpływy bizantyjskie, a biżuteria nabrała orientalnego charakteru.

Wielkie odkrycia

XV wiek był okresem przełomowym w całej historii świata. Odkrycie nowych kontynentów i nowych dróg handlowych spowodowało rozkwit niemal każdej dziedziny życia. Oczywiście przemysł jubilerski zyskał na tym znacząco - dzięki bogactwom Nowego Świata. Biżuteria stała się wizytówką właściciela - im było je więcej tym status i majątek posiadacza błyskotek był większy. Nie ukrywano jej, nadawano jej nowe formy inspirowane nowymi odkryciami. Egzotyczne kwiaty, kolorowe ptaki były doskonałym motywem.

Okres renesansu jest czasem diamentów, które do tej pory nie były doceniane ze względu na swój kolor - a raczej jego brak. Początkowo diamenty były polerowane szlifem kaboszonowym (gładkim). Nową metodę szlifowania wprowadził jubiler z Brugii, Louis de Berquem - odkrywca współczesnej sztuki symetrycznego szlifowania kamieni.

Sztuka jubilerska rozkwitła w renesansie i w baroku. Bogactwo form, kolorów i kształtów nie miało umiaru. Nie istniały żadne ograniczenia w tworzeniu kolejnych modeli biżuterii. I chyba duch tego okresu pozostał we włoskich rzemieślnikach i jubilerach, którzy umiłowali wszystko to co piękne.

Biżuteria współczesnych Włoch

Każdy region Włoch ma w sobie coś pięknego i inspirującego. Może dlatego na mapie tego kraju można odnaleźć tak wiele miejsc skąd pochodzą światowe marki biżuterii. Jednym z najważniejszych ośrodków produkcyjnych dla biżuterii złotej na świecie jest miasto Arezzo. W 2005 roku w mieście było 1600 firm oferującą biżuterię z metali szlachetnych (w tym 1185 warsztatów rzemieślniczych) - podaje Anthony DeMarco z Forbes. W mieście są organizowane targi OroArezzo, które promują włoskie złotnictwo i biżuterię. W 2017 roku wystawa przyciągnęła 650 wystawców i 25 000 handlowców z 82 krajów.

Arezzo może szczycić się takimi firmami z branży jubilerskiej jak: Mariasole Gioielli, Giovanni Raspini czy Falcinelli Italy szczycącą się doskonałymi diamentami.

Kolejną miejscowością, której byt w dużej mierze opiera się na produkcji biżuterii i złota jest Valenza w Piemoncie nad rzeką Pad. Miasto słynie z produkcji kosztowności od końca XIX wieku, kiedy to powstała pierwszy zakład produkcji Vincenzo Melchiorre. Obecnie jest wymieniana jako jeden z najważniejszych ośrodków tego rzemiosła, a produkcja biżuterii stanowi 50-60% całkowitej produkcji całego miasta.

Najwięksi jubilerzy

Wizytówką miasta mógłby być Carlo Palmiero, który dorastał właśnie w mieście Valenza. Rzemieślnicza atmosfera miasta ukształtowała przyszły fach Carla. Jego historia zaczyna się w latach 70-tych, kiedy to zaczął zajmować się obróbką kamieni szlachetnych. Spod jego ręki wychodziły małe dzieła sztuki, które szybko zostały zauważone i docenione przez koneserów ekskluzywnej biżuterii. W 1979 roku Carlo Palmiero założył firmę, która nosi jego imię. Do dziś jego zakład działa i produkuje biżuterię rozsyłaną na cały świat.

O włoskiej biżuterii nie można opowiadać, nie wspominając o firmie Buccellati. Jej pierwotna siedziba znajdowała się w Mediolanie i została założona przez Mario Buccellati, który wywodził się z rodziny o tradycjach jubilerskich sięgających początków XVIII wieku. Początkowo nie skłaniał się do związania życia z jubilerstwem. Mając 14 lat rozpoczął edukację i praktyki w prestiżowym zakładzie jubilerskim Beltrami & Besnati. Wojna przerwała jego edukację, jednak już w 1919 roku przejął firmę, w której się kształcił. Swój pierwszy salon otworzył w pobliżu mediolańskiej opery La Scala. Jego potęga rosła i marzył o sklepach za Oceanem. Wkrótce jego marzenia ziściły się. Mario został pierwszym w historii Włochem posiadającym sklep na nowojorskiej Piątej Alei (powstał w 1956 roku), a dwa lata później otworzył kolejny w Palm Beach. Był nazywany "księciem złotników", a po jego biżuterię chętnie sięgała europejska arystokracja i elity.

Biżuteria Buccellati nawiązywała do minionych epok, a w szczególności do renesansu. Była pełna finezyjnych rozwiązań i bogactwa wzorów. Każdy detal biżuterii był ozdabiany i grawerowany, charakteryzował się niezwykła delikatnością. Uważa się również, że Mario Buccellati jako pierwszy wprowadził grawerowanie powierzchni biżuterii technikami "rigato", "segrinato", "modellato".

Dzięki staraniom Mario, jego imperium stało się firmą rodzinną. Po jego śmierci w 1965 roku interes przejął jego syn Gianmaria Buccellati, który pod czujnym okiem ojca otrzymał doskonałe wykształcenie w dziedzinie złotnictwa i jubilerstwa. Co ciekawe w 1973 roku Gianmaria z grupą znajomych, profesjonalnych jubilerów założył Włoski Instytut Gemmologiczny (IGI). Syn idąc w ślady ojca oczywiście rozwijał sieć sklepów, a jego największym sukcesem był salon w Paryżu na placu Vendôme.

Do tej pory biżuteria Buccellati jest kluczem do podróży w czasie lub do najpiękniejszych zakątków wyobraźni. Każdy kamień zaklęty w biżuterię tej marki stanowi niepodważalne dzieło sztuki, niestety dla wybranych.

Bvlargi

Bvlgari to kolejna marka jubilerska, której początki odnajdziemy we Włoszech. Firma Bvlgari została założona przez Sotiriosa Voulgaris (Boulgaris) urodzonego 18 marca 1857 roku. Był dzieckiem rumuńskich (niektóre źródła podają też, że bułgarskich) emigrantów przybyłych do Grecji. Następnie przeniósł się do Neapolu, a z czasem do Rzymu. Ojciec zaszczepił w nim pasje złotnictwa. Początkowo jeszcze w Grecji Sotirios tworzył klamry pasków oraz kolczyki, z czasem zaczął powiększać swój asortyment. Voulgaris otworzył swój pierwszy sklep w Rzymie w 1884 roku. Po kilku latach sukcesów Voulgaris zmienił nazwisko na Bulgari (fonetyczny zapis greckiego rodowego nazwiska).

Voulgaris wraz z synami Constantino i Giorgio otworzył flagowy sklep Bulgari przy Via Dei Condotti 10 w 1904 r. Lokalizacja sklepu miała przyciągnąć zamożnych turystów odwiedzających Rzym. Sklep szybko zyskał popularność i stał się luksusowym przyczółkiem dla wielbicieli pięknej biżuterii. Biżuteria Bvlgari charakteryzowała się starannym wykonaniem i nawiązywała do greckiego i rzymskiego stylu, który z czasem nawiązywał również do niezawodnego renesansu ale również czerpał to co najlepsze z epoki art déco.

Po śmierci Sotiriosa w 1932 roku firma przeszła w ręce synów, którzy zapoczątkowali nową erę w historii marki Bvlgari. Zmienili wystrój sklepu dostosowując go do kosmopolitycznych trendów równocześnie podkreślając luksusowość marki. W ramach tych zmian, wprowadzili różowy i beżowy włoski marmur, który stał się znakiem rozpoznawczym ich przyszłych sklepów detalicznych. Zmieniono również logo na BVLGARI, który używał tradycyjnego alfabetu łacińskiego, stąd V zamiast U.

Okres II wojny światowej był okresem stonowania i tworzenia skromniejszej biżuterii, pozbawionej kamieni szlachetnych. Jednak po wojnie biżuteria ponownie nabrała rozmachu. Pojawiła się platynowa biżuteria inkrustowana diamentami, szmaragdami, szafirami i rubinami. Sklep przyciągał gwiazdy kina i muzyki, chętnie zaopatrywała się w nim włoska arystokracja. W latach 60-tych firma Bvlgari zaczęła definiować własną estetykę biżuterii i przeszła od "trendu" do bycia prawdziwym twórcą trendów. Projektanci Bvlgari zwrócili się ku architekturze - szczególnie rzymskiej - aby zainspirować swoje nowe kolekcje. Innowacją było wykorzystanie dużych, kolorowych i niefasetowanych kamieni szlachetnych, aby stworzyć intensywną i imponującą biżuterię.

Jest to marka od dekad ukochana przez gwiazdy, które stały się najlepszą wizytówką biżuterii Bvlgari. Po spowolnieniu w latach 80-tych firma zdywersyfikowała swoje produkty i obecnie pod marką Bvlgari możemy znaleźć perfum, torebki i inne wyroby skórzane jak również hotele. Pierwszy hotel Bvlgari został otwarty w Rzymie w 2004 roku, a następnie w Mediolanie, Bali (2006), Londynie (2012), następnie w Pekinie i Dubaju.
O firmie można śmiało powiedzieć, że stała się imperium dóbr luksusowych. Zatrudnia prawie 4200 pracowników na całym świecie (z czego 26% we Włoszech), posiada 198 sklepów i obecna jest w 52 krajach.

Photo by Pete Bellis on Unsplash

Inwestycje od A do Z - POBIERZ PDF