Nowość z NBP: Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni: Hieronim Dekutowski „Zapora”

Najnowsza moneta z serii „Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni” poświęcona jest postaci majora Wojska Polskiego Hieronima Dekutowskiego – uczestnika wojny obronnej 1939 r., „cichociemnego” oraz dowódcy oddziałów partyzanckich AK, DSZ i Zrzeszenia WiN.

Dekutowski urodził się 24 września 1918 r. w Tarnobrzegu. Od najmłodszych lat cechowała go aktywna odpowiedzialność patriotyczna. Należał do I Drużyny Harcerzy im. Generała Jana Henryka Dąbrowskiego, a następnie do II Wodnej Drużyny Harcerzy im. Generała Mariusza Zaruskiego, gdzie pełnił funkcję drużynowego. Po ukończeniu szkoły w 1938 pracował jako kreślarz w lasach hrabiego Artura Tarnowskiego. W 1939 r. zamierzał rozpocząć studia we Lwowie, jednak plany pokrzyżowała mu agresja Niemiec i Związku Radzieckiego. Jako ochotnik zaciągnął się do wojska i uczestniczył w obronie Lwowa. Następnie ewakuował się z resztkami oddziałów polskich na Węgry, gdzie był internowany, jednak zbiegł i przedostał się do Francji.

Czytaj także: Kronika Galla Anonima. Kolekcjonerskie wydanie i oryginalna inwestycja

Od stycznia 1940 roku przebywał w szkole podoficerskiej, po ukończeniu której został awansowany do stopnia starszego strzelca. Walczył w kampanii francuskiej, a po kapitulacji Francji dotarł przez Szwajcarię do Wielkiej Brytanii, gdzie służył w III batalionie I Brygady Strzelców jako karabinowy. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych Piechoty otrzymał oficerski kordzik, a w 1942 r. zgłosił się ochotniczo na przeszkolenie dywersyjne do służby w kraju. W 1943 r., w ramach operacji „Neon 1” został zrzucony do okupowanej Polski, gdzie toczył walkę partyzancką m.in. ochraniając ludność Zamojszczyzny. W 1944 r. został szefem Kedywu w Inspektoracie Rejonowym AK Lublin-Puławy. Jego oddział przeprowadził ponad 80 akcji zbrojnych przeciwko Niemcom.

Po nieudanej próbie przekroczenia Wisły i dostania się do walczącej w powstaniu Warszawy, rozformował oddział i nadal ukrywał się w dawnych akowskich kwaterach, prowadząc już walkę konspiracyjną przeciwko komunistom. W czerwcu 1945 r. otrzymał awans na stopień Majora i objął dowództwo nad wszystkimi oddziałami partyzanckimi w Inspektoracie DSZ „Lublin”, jednak już latem, na rozkaz dowództwa, złożył broń i kilkukrotnie usiłował przedostać się na Zachód.

Czytaj także: Monety z NBP na okoliczność 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości

W 1947 roku Hieronim Dekutowski został pojmany i przewieziony do Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Będzinie, skąd przeniesiony został do centralnego więzienia MBP w Warszawie. Tam od 19 września 1947 do 1 czerwca 1948 był okrutnie przesłuchiwany i poddawany torturom. 3 listopada zasiadł na ławie oskarżonych wraz z siedmioma podkomendnymi. Wkrótce potem, skazany został na 7-krotną karę śmierci. 7 marca 1949 roku wykonano na nim wyrok śmierci poprzez strzał w tył głowy.

Hieronim Dekutowski

Srebrna moneta okolicznościowa

Moneta upamiętniająca postać Hieronima Dekutowskiego, wybita została z 14,14 gramów srebra o próbie .925, stemplem lustrzanym. Na rewersie monety znajduje się wizerunek majora oraz polska flaga, wykonana techniką tampodruku, oraz znak Polski Walczącej.

Nakład monety wynosi do 15 tys. egzemplarzy.

Moneta dostępna jest w ofercie sklepu goldenmark.com

Bartosz Adamiak