INSTEX zamiast SWIFT. Kolejny krok w stronę dedolaryzacji

Według Niemieckiego ministra spraw zagranicznych Heiko Maasa, europejski system płatniczy ustanowiony w celu obejścia sankcji USA wobec Iranu, jest na ukończeniu.

To kolejny krok w kierunku zminimalizowania zależności od dolara amerykańskiego. System płatności o nazwie INSTEX umożliwi Francji, Wielkiej Brytanii i Niemcom, a także innym krajom UE, kontynuację wymiany handlowej z Iranem, poza systemem płatności SWIFT, który bazuje na dolarze.

Czytaj także: Czy dedolaryzacja w najbliższych latach jest realna?

Przystąp do Klubu Goldenmark

– Jest to instrument nowego rodzaju – mówi Heiko Maas. – Operacjonalizacja nie jest prosta, ale wszystkie wymogi formalne zostały spełnione. Zakładam, że będziemy gotowi do użycia go w najbliższej przyszłości.

W INSTEX działa na zasadzie SPV, czyli jest spółką specjalnego przeznaczenia, najprawdopodobniej zarejestrowana we Francji, zarządzana przez Niemcy, a głównym inwestorem będzie Wielka Brytania. W spółkę nie będą zaangażowane żadne banki komercyjne, ani centralne, przerażone perspektywą odwetu ze strony Stanów Zjednoczonych.

Czytaj także: Chiny dążą do uniezależnienia od dolara

Kronika Galla Anonima z darmową przesyłką za pobraniem

Powodem, dla którego kraje europejskie oraz Iran, Rosja czy Turcja zaczęły rozmawiać o konieczności wprowadzanie alternatywnego systemu rozliczeń był fakt, że Stany Zjednoczone zaczęły traktować swoją walutę jako dźwignię do osiągania celów polityki zagranicznej.

Fakt, że globalny system ułatwiający transakcje finansowe wykorzystuje dolara, daje USA dźwignię ekonomiczną i geopolityczną. W 2014 i 2015 r. USA zablokowało kilka rosyjskich banków przez SWIFT. Jesienią ubiegłego roku pojawiły się groźby, że z systemu dolara zostaną wyłączone Chiny, jeśli nie zastosują się do sankcji ONZ wobec Korei Północnej.

Czytaj także: Cztery powody, dla których warto kupować złoto

Wprowadzenie systemu rozliczeń INSTEX umożliwi zakup irańskiej ropy poza kontrolą USA, a także poza systemem dolara, choć amerykański sekretarz skarbu Steven Mnuchin zapowiedział już, że transakcje przeprowadzane za pośrednictwem tego systemu będą również objęte sankcjami. Będzie to zatem kolejny epizod w globalnym konflikcie handlowym, ale także i kolejny krok w stronę walki z dolarem.

Photo by Zbynek Burival on Unsplash

Bartosz Adamiak