Kredyt hipoteczny bezpieczniejszy dla klienta. Co zmieniła nowa ustawa?

Kredyt tylko w tej walucie, w której zarabiasz, 21 dni na decyzję banku i 14 na odstąpienie od umowy - to najważniejsze zmiany, które wprowadza nowa ustawa o kredycie hipotecznym. Co jeszcze się zmieniło?

Ustawa o kredycie hipotecznym oraz nadzorze nad pośrednikami kredytu i agentami weszła w życie 22 lipca.

- Nowa ustawa po raz pierwszy szczegółowo reguluje kwestie dotyczące umów o kredyt hipoteczny. Jej celem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów, którzy zawierają umowy o kredyt związany z nieruchomościami. Ma ona spowodować rozwój bardziej przejrzystego, skutecznego i konkurencyjnego rynku przez zawieranie spójnych i uczciwych umów, dostarczanie klientom odpowiednich informacji i wyjaśnień na każdym etapie, a także ma przyczynić się do wyrównywania asymetrii informacyjnej między profesjonalnymi uczestnikami rynku (kredytodawcy) a ich klientami - wyjaśniają przedstawiciele Komisji Nadzoru Finansowego.

To pierwsza ustawa, która kompleksowo i szczegółowo reguluje proces reklamowania, oferowania, zawierania i wykonywania umów o kredyt hipoteczny. Ma zwiększyć transparentność ofert i wzmocnić pozycję konsumentów, którzy w sporach z bankami są często słabszą stroną.

Goldenmark

 

- Każdy konsument, bez względu na to, co kupuje, powinien mieć zawsze pełną i rzetelną informację o zaletach i ryzykach. Tylko wtedy może podjąć świadomą decyzję o zawarciu umowy. Liczę na to, że dzięki nowej, kompleksowej ustawie, kredyty będą zaciągane i udzielane odpowiedzialnie – mówi Marek Niechciał, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Szef UOKiK zwraca uwagę na wskaźniki makroekonomiczne, których wzrost może zwiększyć raty.

- Mam tu na myśli niskie stopy procentowe. W 2012 r. główna stopa referencyjna wynosiła 4,75 proc., obecnie – 1,5 proc. Z naszej analizy wynika, że większość kredytów jest oparta na zmiennej stopie procentowej, co oznacza, że rata w przeciągu lat będzie się zmieniać. Apeluję do konsumentów, którzy rozważają zaciągnięcie kredytu, aby dokładnie przeliczyli, czy są dobrze przygotowani do sytuacji, gdy stopy procentowe wzrosną, a wraz z nimi raty kredytu - wylicza Niechciał.

Przykładowo: obecnie rata kredytu w wysokości 300 tys. złotych, zaciągniętego na 30 lat, wynosi około 1400 złotych. Ale już w sytuacji, gdy stopy procentowe wzrosną do poziomu notowanego pięć lat temu, wysokość raty może wzrosnąć do blisko 2 000 złotych.

- Doświadczenie pokazuje, że w perspektywie kilku czy kilkunastu lat, poziom stóp procentowych może nawet znacząco przekroczyć obecne poziomy, a więc także raty kredytów mogą wzrosnąć i stanowić poważne obciążenie budżetu domowego kredytobiorcy – dodaje prezes UOKiK.

Najważniejsze zmiany, które wprowadziła nowa ustawa:

Kredyt hipoteczny dostaniesz tylko w tej walucie, w której zarabiasz

Jak tłumaczy Komisja Nadzoru Finansowego, w nowej ustawie nastąpiło znaczące ograniczenie możliwości zawierania umów o kredyt hipoteczny w walucie obcej.

- Kredyt hipoteczny może zostać udzielony wyłącznie w walucie lub indeksowany do waluty, w której konsument zyskuje większość swoich dochodów lub posiada większość środków finansowych lub innych aktywów wycenianych w walucie udzielenia kredytu hipotecznego lub walucie, do której kredyt hipoteczny jest indeksowany - wyjaśnia KNF.

Z kolei w przypadku zawarcia umowy kredytowej w walucie obcej, konsument może spłacać raty bezpośrednio w tej walucie. Możliwa jest także częściowa lub cała spłata kredytu mieszkaniowego w tej walucie, przed terminem spłaty.

Kredyt zaciągniesz tyko w banku albo SKOK-u

Zgodnie z wykładnią Komisji Nadzoru Finansowego, kredytów hipotecznych mogą udzielać banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, instytucje kredytowe prowadzące działalność transgraniczną lub oddziały instytucji finansowych, a także spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe.

- Jest to zamknięty katalog podmiotów, które podlegają nadzorowi KNF. Kredytów hipotecznych nie mogą udzielać instytucje pożyczkowe - podkreśla komisja.

Zanim podpiszesz umowę, dostaniesz formularz informacyjny

Przed zawarciem umowy, otrzymasz od każdego kredytodawcy, pośrednika czy agenta formularz informacyjny. Dzięki temu łatwiej porównasz oferty, bo formularz będzie zawierał informacje o m.in. całkowitej kwocie kredytu, zasadach spłaty, stopie oprocentowania i zasadach jej zmiany. Warunki zawarte w formularzu będą obowiązywać przez 14 dni.

Na decyzję poczekasz 21 dni

Tyle czasu, od złożenia wniosku, bank będzie miał na podjęcie decyzji kredytowej. Możesz również wyrazić zgodę na wcześniejsze doręczenie decyzji, a decyzja kredytowa stanowi ofertę.

Masz 14 dni na odstąpienie od umowy

W ciągu dwóch tygodni możesz zrezygnować z kredytu hipotecznego. Wystarczy, że wyślesz list polecony przed upływem tego terminu. Poniesiesz tylko koszty odsetek za okres, w którym bank wypłacił kredyt, do momentu jego zwrotu. Pamiętaj, że kredytodawca, pośrednik i agent muszą przekazać ci na trwałym nośniku wzór odstąpienia od umowy, przy jej zawarciu.

Możesz spłacić kredyt wcześniej, w dowolnym momencie

- Konsument ma prawo w każdym czasie dokonać spłaty całości lub części kredytu hipotecznego przed terminem określonym w umowie o kredyt hipoteczny - podkreśla Komisja Nadzoru Finansowego.

Jednak umowa może przewidywać rekompensatę w przypadku wcześniejszej spłaty kredytów o stałej stopie oprocentowania – w okresie obowiązywania stałej stopy, oraz gdy spłacisz kredyt oprocentowany zmienną stopą przed upływem 36 miesięcy.

Przedstawiciele UOKiK tłumaczą, że maksymalna rekompensata w przypadku kredytu o zmiennej stopie nie może być wyższa niż odsetki, które byłyby naliczone od spłacanej kwoty w okresie roku od dnia faktycznej spłaty, ani też przekraczać 3 proc. spłacanej kwoty (lub krótszym – jeżeli do końca okresu kredytowania pozostał mniej niż rok).

- Zarówno w przypadku kredytów o stałej, jak i zmiennej stopie oprocentowania, rekompensata nie może przewyższać kosztów kredytodawcy bezpośrednio związanych z przedterminową spłatą - podkreślają w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Gdy spóźnisz się ze spłatą raty, bank wyznaczy dodatkowy termin

Ten termin nie może być krótszy niż 14 dni roboczych. Bank poinformuje cię także o możliwości restrukturyzacji zadłużenia.

- Kredytodawca powinien umożliwić restrukturyzację zadłużenia, jeżeli jest to uzasadnione oceną sytuacji majątkowej konsumenta. Jest ona dokonywana na warunkach określonych przez kredytodawcę i konsumenta - tłumaczy Komisja Nadzoru Finansowego.

A co, gdy nie będziesz w stanie spłacić kredytu?

Jeżeli nie będziesz w stanie spłacać rat, bank będzie mógł czasowo zawiesić spłatę, obniżyć wysokość rat, wydłużyć okres kredytowania lub zaproponować inne rozwiązanie. Jeżeli bank odrzuci wniosek o restrukturyzację lub restrukturyzacja zakończy się niepowodzeniem, bank umożliwi ci sprzedaż mieszkania w okresie nie krótszym niż 6 miesięcy.

- W przypadku, gdy kwota ze sprzedaży zabezpieczonej rzeczowo nieruchomości jest niewystarczająca, kredytodawca umożliwia spłatę pozostałego zadłużenia w ratach dostosowanych do sytuacji majątkowej konsumenta - dodaje KNF.

fot. congerdesign, pixabay.com, CC0

Tomasz Matejuk