Najdroższe przyprawy świata

Doceniane i pożądane od stuleci. W ich szczypcie kryje się magia, która potrafi zmieniać smak i kolor potraw. Przypraw - dziś codzienność w naszych kuchniach. Używamy je nieświadomi ich prawdziwej wartości.

Szafran

Najdroższą przyprawą na świecie  (5000 USD za funt - 0,45 kg) jest szafran. Pochodzi on z Azji Środkowej i jest uzyskiwany ze znamion kwiatu Crocus Sativus. Aby wyprodukować około pół kilograma przyprawy należy zebrać 50 000-75000 kwiatów (każdy kwiat ma tylko trzy znamiona). Następnie znamiona są suszone, aby zapobiec rozkładowi i pleśni. Proces ten odbywa się na specjalnych siatkach. Wysuszone znamiona umieszczane są nad małym ogniem węglowym lub drzewnym, albo w specjalnych urządzeniach przypominających piekarnik, w temperaturze około 30-35 °C na 10-12 godzin. Po wysuszeniu przyprawa jest zamykana w szczelnych, szklanych pojemnikach.

Szafran - najdroższe przyprawy świata

Photo by rawpixel on Unsplash

Obecnie szafran uprawiany jest głównie w Hiszpanii, Włoszech, Grecji, Indiach i Iranie, który jest największym producentem przyprawy. Za szafran najwyższej jakości uważa się jednak ten pochodzący Kaszmiru.

Niezwykle cenne nici tego czerwonego złota (zwanego także królem przypraw) były używane przez ponad 40 stuleci przez Persów, Greków i Rzymian. Uznano je za warte swojej wagi w złocie, ze względu na kolor umożliwiający farbowanie włókien i produktów tekstylnych. Zastosowanie miał w produkcji wody szafranowej używanej do kąpieli czy perfum, ale również w lecznictwie (leczono nim prawie 100 chorób na Bliskim Wschodzie i w Azji). Wielbiciele wyszukanych smaków nie wyobrażają sobie kuchni bez tej przyprawy, a wysoka cena nie odstrasza smakoszy, ponieważ szafranu używa się w niewielkich ilościach. Chcąc używać szafranu dobrej jakości musimy liczyć się z jego wysoką ceną za niewielką ilość.

Najlepszy szafran charakteryzuje się znamionami o żywym, karmazynowym kolorze, giętkimi oraz delikatnymi w dotyku. Odrzuca się natomiast znamiona suche, kruszące się, o kolorze ceglanym. Zgodnie z przyjętymi przez doświadczonych handlarzy zasadami powinno używać się tylko znamiona z tegorocznego zbioru, toteż szanujący się handlarze oznaczają na opakowaniach szafranu rok zbioru np. "2017/2018".

Wanilia

Wielbiciele słodkich przysmaków nie wyobrażają sobie życia bez wanilii, uważanej za drugą najdroższą przyprawę na świecie. Jej cena może sięgać 200 USD za funt, i jest uwarunkowana sposobem produkcji, który pochłania dość dużo czasu. Każdy zarodek zapylany jest ręcznie, co zajmuje mnóstwo czasu. Świeża laska wanilii, jest bezwonna. Zapach pojawia się dopiero po poddaniu jej procesowi fermentacji, podczas którego brązowieje.

Wanilia - najdroższe przyprawy świata

Photo by Magda Fou on Unsplash

Jej wartość doceniali już Aztekowie, którzy kwiatami tego gatunku płacili niegdyś podatki. Do Europy trafiła w XVI wieku, za sprawą hiszpańskich konkwistadorów, którzy zostali poczęstowani przez Azteków napojem zwanym Tlilxochitl. Była to czekolada, w której maczano laski wanilii. Przysmak następnie dotarł do Hiszpanii, skąd szybko rozprzestrzenił się na całą Europę. Intensywny zapach i smak wanilii jest doceniany nie tylko przez cukierników. Wykorzystuje się ją również w branży kosmetycznej i przemyśle perfumeryjnym.

Kardamon

Kolejną cenną przyprawą jest kardamon, czyli nasiona byliny z rodziny imbirowatych. Występuje w stanie dzikim na Półwyspie Indyjskim i na Cejlonie, w Chinach, a także w Indonezji. Przeniesiony i zaaklimatyzowany został także w Ameryce Środkowej. Kardamon nazywany jest królową przypraw, tuż obok króla przypraw, czyli pieprzu czarnego. Ma delikatny aromat i intensywny korzenny smak, z wyraźną nutą kamfory. Występują odmiany: indyjska, nepalska i chińska.

Najbardziej wartościowy jest kardamon malabarski, za którego kilogram można zapłacić nawet 300 zł. Kardamon jest używany w kuchni azjatyckiej, i dodawany jest nie tylko do potraw wytrawnych, ale również do słodkich potraw i napoi.

Cynamon

Doceniali go już starożytni Egipcjanie, którzy używali go ze względu na właściwości lecznicze, smak i jako cenny środek balsamujący. Cynamon to wewnętrzna kora drzew cinnamomum, którą pozyskuje się 2-3 razy w roku, podczas pory deszczowej. Drzewka muszą mieć 8 lat, by można było rozpocząć ich eksploatację. Następnie kora poddawana jest krótkiej fermentacji i oczyszczona z resztek łyka. Powstałe paski kory suszy się na słońcu, co powoduje, że przybierają charakterystyczną żółtobrązową barwę i zwinięty kształt. Powstałe rurki w handlu nazywane są już laskami cynamonu.

Cynamon - najdroższe przyprawy świata

Photo by Monika Grabkowska on Unsplash

Przyprawa ta pochodzi ze Sri Lanki (tutaj powstaje najwyższej jakości cynamon), ale jest również uprawiany w Indiach, Malezji, na Jawie, Madagaskarze i Seszelach. Na przestrzeni lat trafił również na zachodnią półkulę – na Antyle, do Brazylii i Gujany. Prawdziwy cynamon jest znany jako vinnamomum verum, ale istnieje kilka gatunków cynamonu, z których najczęstszym jest "cassia" (lub chiński cynamon).

Przyprawa używana jest głównie do słodkich i pikantnych potraw, ale można nią także aromatyzować herbatę i inne napoje. Natomiast olejek cynamonowy (wytwarzany przez parę destylującą liście cynamonowca lub kory cynamonowej) jest stosowany w przetwórstwie żywności, perfumach drobnych, aromaterapii, azjatyckich lekach i środkach dezynfekujących. Jest stosowany jako lekarstwo na przeziębienia, biegunkę, cukrzycę, a nawet artretyzm.

Goździki

Goździki to wysuszone, niedojrzałe pączki kwiatowe. Pierwotnie drzewo goździkowe występowało tylko na wyspach Moluki (Archipelag Malajski). Obecnie uprawia się je na Półwyspie Malajaskim, Madagaskarze i Zanzibarze. W przeszłości goździki były bardzo cenione, i dopóki nie zaczęły występować poza wyspami Maluku, były objęte limitem wywozu. Holenderska Kompania Wschodnioindyjska starała się objąć kontrolę nad handlem przyprawami w XVII wieku, aby uzyskać monopol w goździkach i w gałce muszkatołowej.

Tubylcy z wysp Moluki mieli zwyczaj sadzenia drzewa goździkowca z okazji narodzin dziecka, i nosili naszyjniki z goździków, które miały odstraszać złe moce, a także chronić przed chorobą. Przyprawa w już w XV wieku stała się niezwykle ceniona, kiedy to Portugalczycy zajęli wyspy i przejęli kontrolę nad handlem goździkami. Co ciekawe, ich cena wzrosła do 7 gramów czystego złota za kilogram przyprawy. W XVII wieku Anglicy płacili równowartość wagi goździków w złocie. Ich wartość zmalała dopiero gdy plantacje założono na Karaibach, Mauritiusie, w Brazylii i Gujanie oraz na Zanzibarze, skąd pochodzi większość goździków używanych dziś w kuchni.

Photo by Pratiksha Mohanty on Unsplash