Niepokojące dane NBP: Polacy coraz mniej oszczędzają

- Oszczędności w sektorze gospodarstw domowych w I kwartale 2017 roku obniżyły się do zera - informuje Narodowy Bank Polski. Przedstawiciele NBP dodają, że na skutek zmian legislacyjnych z 2013 roku, rola oszczędności w ramach powszechnego kapitałowego systemu emerytalnego pozostaje niewielka.

W drugiej połowie sierpnia Narodowy Bank Polski opublikował raport "Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych w I kwartale 2017 roku". Jak wynika z opracowania, stopa oszczędzania (to stosunek oszczędności do dochodów do dyspozycji, czyli bieżących dochodów pomniejszonych o płacone podatki i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne) obniżyła się w pierwszym kwartale bieżącego roku do 0,1%, co - jak tłumaczą analitycy NBP - spowodowane było spadkiem oszczędności dobrowolnych.

- Po okresie utrzymywania się nieco wyższej stopy oszczędzania w 2016 roku, oszczędności w sektorze gospodarstw domowych obniżyły się do zera - podkreśla Narodowy Bank Polski.

Stopa oszczędności dobrowolnych w I kwartale 2017 roku obniżyła się do -0,5%, czyli o 2,9 punktu procentowego w porównaniu do średniej z 2016 roku.

Goldenmark

 

- Spadek ten nastąpił przy wysokim poziomie ufności konsumenckiej oraz niższych niż oczekiwane realnych dochodach gospodarstw domowych. Możliwe więc, że popyt konsumpcyjny nie zdążył odpowiedzieć na zmiany w dochodach gospodarstw domowych. Stąd też dopiero przyszłe dane pozwolą zweryfikować, czy spadek stopy oszczędzania będzie miał trwały charakter (w szczególności na ile wynika on ze zmian w skłonności do oszczędzania) - czytamy w raporcie NBP.

 

Maleje rola oszczędności emerytalnych

Jak tłumaczą w NBP, znacznie zredukowana została rola oszczędności emerytalnych w systemie kapitałowym w całkowitych oszczędnościach gospodarstw domowych.

- Za tym procesem stoi zmiana w systemie emerytalnym obowiązująca od drugiej połowy 2013 roku, a szczególnie jej dwa elementy: niższe wpłaty do systemu kapitałowego (wolę przekazywania składek do OFE wyraziło około 12% populacji pracujących) oraz stopniowe przenoszenie z OFE do ZUS środków osób osiągających wiek przedemerytalny (tzw. mechanizm suwaka, wg planu finansowego FUS było to 4,3 mld zł w 2016 roku) - wylicza bank centralny.

Jak czytamy w raporcie, ze względu na wysokość środków zgromadzonych w OFE przez kohorty osiągające wiek przedemerytalny oraz niską liczebność nowych roczników podejmujących decyzję o członkostwie w OFE, można się spodziewać ujemnych wkładów korekty z tytułu FE do oszczędności sektora gospodarstw domowych w kolejnych kwartałach (transfery z ZUS do OFE to obecnie około 3,2 mld zł rocznie).

- Gros oszczędności krajowych w dalszym ciągu stanowią oszczędności sektora przedsiębiorstw, a rola gospodarstw domowych w generowaniu oszczędności krajowych pozostaje marginalna. Siódmy kwartał z rzędu oszczędności zagraniczne przyjmują wartości ujemnie, co odzwierciedla nadwyżkę na rachunku bieżącym i kapitałowym w obrotach z zagranicą. Oznacza to, że Polska stanie się eksporterem netto kapitału, o ile obserwowane tendencje utrzymają się - prognozuje NBP.

fot. kschneider2991, pixabay.com, CC0

Tomasz Matejuk