9 pytań, które najczęściej zadają przyszli emeryci. Warto znać odpowiedzi

Czy ZUS przyzna emeryturę z urzędu, jak długo trzeba pracować, żeby mieć prawo do najniższych świadczeń i co należy dołączyć do wniosku - to tylko niektóre z kwestii, o które najczęściej dopytują w ZUS-ie przyszli emeryci. Poznajcie odpowiedzi na kluczowe pytania związane z reformą emerytalną.

Od 1 lipca w każdym oddziale ZUS-u czekają doradcy, którzy odpowiadają na pytania związane z reformą emerytalną. Wejdzie ona w życie od października. W myśl nowych przepisów, kobiety będą mogły przejść na emeryturę, gdy skończą 60 lat, a mężczyźni po skończeniu 65 roku życia.

Przedstawiciele Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreślają, że doradcy mają pełne ręce roboty, a przyszli emeryci chętnie korzystają z ich wiedzy i dopytują o szczegóły związane z przejściem na emeryturę.

- Niektóre z pytań padają w czasie prawie każdej rozmowy z doradcą. Dotyczą one zasad przyznawania i obliczania emerytury oraz najkorzystniejszego momentu zakończenia aktywności zawodowej - wyjaśnia Iwona Kowalska, regionalny rzecznik prasowy ZUS na Dolnym Śląsku.

Jak wyliczają przedstawiciele zakładu, prawie 60 proc. osób rozmawiających z doradcami emerytalnymi deklaruje zakończenie aktywności zawodowej po osiągnięciu wieku emerytalnego, 20 proc. chce pracować dłużej, żeby wypracować wyższą emeryturę, a pozostałe 20 proc. jeszcze nie podjęło decyzji.

Oto najczęściej zadawane pytania, wraz z odpowiedziami, których udzielają doradcy:

Czy ZUS przyzna emeryturę z urzędu?

Nie, wniosek o emeryturę musi złożyć osoba zainteresowana. Emerytura zostanie przyznana nie wcześniej niż od miesiąca, w którym wniosek wpłynął do zakładu. Wniosek można złożyć nie wcześniej niż 30 dni przed nabyciem prawa do przejścia na emeryturę, czyli osiągnięcia wieku emerytalnego.

Co należy dołączyć do wniosku o emeryturę?

Komplet dokumentów, który należy dołączyć do wniosku jest uzależniony od tego, czy ubezpieczony ma już ustalony kapitał początkowy, czy nie. Jeśli mamy ustalony kapitał, nie musimy już składać żadnych dokumentów dodatkowych do wniosku. Jeśli natomiast nie mamy ustalonego kapitału początkowego, musimy dołączyć dokumenty potwierdzające nasze okresy składkowe i nieskładkowe oraz zaświadczenia o zarobkach.

Kto decyduje o tym, kiedy osoba uprawniona do emerytury skorzysta ze świadczenia?

Nowe przepisy na nikogo nie nakładają obowiązku przejścia na emeryturę. Dają natomiast takie prawo. Dobrze jest pamiętać, że na wysokość emerytury mają wpływ: suma opłaconych i zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie społeczne emerytalne, wysokość zwaloryzowanego kapitału początkowego i średnie dalsze trwanie życia, które ogłasza Główny Urząd Statystyczny.

Zatem istnieje zależność, która opiera się na zasadzie: im dłużej pozostajemy na rynku pracy, a tym samym odprowadzamy składki, tym wyższą będziemy mieć emeryturę.

Czy prawo do emerytury lub wysokość tego świadczenia będzie uzależniona od stażu pracy?

Fundamentalnym warunkiem nabycia prawa do emerytury według nowych zasad jest osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, a przy tym udowodnienie jakiegokolwiek okresu ubezpieczenia. Staż więc nie ma wpływu na przyznanie emerytury, ale decyduje o jej wysokości. Im dłuższy okres składkowy, tym świadczenie wyższe. Okresy składkowe i nieskładkowe są za to istotne, by mieć prawo do emerytury w najniższej gwarantowanej wysokości. Kwota tej emerytury od marca bieżącego roku wynosi 1000 zł.

Jak długo trzeba pracować, żeby mieć prawo do najniższej emerytury?

Od 1 października dla kobiet okres składkowy i nieskładkowy będzie wynosił 20 lat, a dla mężczyzn 25 lat. Jeśli udokumentujemy taki okres, daje to gwarancję wypłaty emerytury od 1000 złotych.

Czy aby złożyć wniosek o emeryturę, trzeba mieć wyliczony kapitał początkowy?

Osoby, które w tym roku planują przejść na emeryturę, a nie złożyły jeszcze wniosku o wyliczenie kapitału początkowego, powinny jak najszybciej wystąpić o jego ustalenie. Rzadko zdarza się bowiem, że dokumentacja dołączona do wniosku o wyliczenie kapitału początkowego jest kompletna i nie wymaga prowadzenia dodatkowo postępowania wyjaśniającego. Obliczenie kapitału początkowego już teraz, skróci zatem czas oczekiwania na przyznanie emerytury, jeżeli takie postępowanie wyjaśniające będzie konieczne.

Czy można pracować już po przyznaniu emerytury i jaki dochód można osiągnąć?

Emeryt w celu podjęcia wypłaty emerytury musi rozwiązać wszystkie stosunki pracy (nie dotyczy to emerytur z urzędu). Następnie może podjąć zatrudnienie na podstawie umowy o pracę u tego samego lub innego pracodawcy. Jeśli chodzi o dorabianie do emerytury, to po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, nie obowiązują limity zarobków i można zarobkować bez ograniczeń.

O ile średnio rocznie wzrasta wysokość emerytury, jeśli zdecydujemy się dalej pracować?

Przeciętnie przedłużenie okresu pracy o rok i opóźnienie o rok przejścia na emeryturę powoduje wzrost świadczenia o ok. 8 procent. O ile wzrośnie świadczenie w indywidualnych przypadkach, najlepiej wyliczy doradca wykorzystując kalkulator emerytalny.

Co z emeryturami częściowymi i świadczeniami przedemerytalnymi? Czy nadal będą przyznawane?

W rezultacie wejścia w życie przepisów obniżających powszechny wiek emerytalny, nastąpi likwidacja emerytury częściowej. Jednak mężczyźni, którzy nabyli prawo do tego świadczenia, a ukończyli 65 lat i udowodnili 40 letni okres składkowy i nieskładkowy, będą mogli ją pobierać do czasu złożenia wniosku o emeryturę powszechną. W przypadku świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego i emerytury pomostowej, będą one przysługiwały nie dłużej niż do ukończenia obniżonego wieku, czyli 60/65 lat.

Nowe przepisy nie ograbiają jednak z praw nabytych do tych świadczeń. Osoby, które miały ustalone prawo do wymienionych wyżej świadczeń, będą mogły je otrzymywać do osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego. ZUS będzie o tym informował. Natomiast wszyscy zainteresowani przejściem na emeryturę z tytułu osiągnięcia wieku 60/65 lat mogą złożyć stosowny wniosek.

fot. Skitterphoto, pixabay.com, CC0

 

Tomasz Matejuk