Złoto w technologii i przemyśle? #AkademiaGoldenmark

Od tysięcy lat złoto pełniło istotne funkcje, wnosząc ogromny wkład w rozwój naszej cywilizacji. Było pieniądzem, a także ozdobą, towarem czy symbolem statusu społecznego. W XX wieku, wraz z rozwojem technologii, zaczęto także odkrywać inne jego zastosowania.


Zobacz pozostałe artykuły z #AkademiaGoldenmark

Z uwagi na swoje właściwości fizyczne i chemiczne, złoto posiada bardzo wiele zastosowań w technologii i przemyśle. Choć z drugiej strony, w przeciwieństwie do srebra, którego prawie 50 proc. rocznej produkcji idzie na cele przemysłowe i technologiczne, w przypadku złota jest to mniej więcej 7-10 proc. Złoto w dużo większym stopniu wykorzystywane jest do produkcji biżuterii oraz do celów inwestycyjnych. Jednak te 7-10 proc. to i tak sporo, biorąc pod uwagę, że w przypadku niektórych zastosowań złoto jest po prostu niezastąpione.

Gdzie i jak wykorzystuje się złoto?

Jedną z najbardziej powszechnych funkcji złota w przemyśle i technologii są przewodniki, szczególnie te, używane w najwyższej jakości elektronice, w awionice, w technologiach kosmicznych, w telefonach komórkowych i komputerach. Złoto zobaczyć możemy także na wtyczkach audiofilskiego sprzętu audio.

Złoto ma szerokie zastosowania w podboju kosmosu. Poza elektroniką, używane jest także do produkcji izolacji – zarówno statków kosmicznych, jak i elementów skafandrów. Złotą folią powleczone są szyby w hełmach astronautów. Odbijają one światło słoneczne, które w kosmosie jest znacznie bardziej „zjadliwe”, niż w atmosferze. Z tego samego zresztą powodu, złota folia coraz częściej używana jest do pokrywa szyb w olbrzymich, przeszklonych biurowcach.

Złoto wykorzystane jest także do produkcji „kosmicznych” smarów. W przestrzeni kosmicznej tradycyjne, płynne smary na bazie oleju spalają się, zamarzają lub odparowują. Używane są natomiast takie substancje jak dwusiarczek molibdenu czy inne stałe smary, które przeciwdziałają tarciu powierzchni, w tym także smary bazujące na złocie i srebrze, które są w stanie pracować przy znacznie wyższych temperaturach.

Długa jest historia wykorzystania złota w stomatologii i protetyce. Z uwagi na chemiczną obojętność oraz fakt, że nie powoduje alergii, złoto stosowane było przez dentystów w krajach arabskich już w VIII wieku naszej ery[1].

Złoto ma także dość duże znaczenie w medycynie, szczególnie w leczeniu nowotworów, gdzie nanocząstki złota używane są do chemioterapii i radioterapii. Technologia ta obiecuje spore postępy w leczeniu raka. Ponadto związki złota stosowane są w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, a także innych schorzeń.

Ile złota zużywa przemysł?

Jak wspominałem wcześniej, na przestrzeni lat, udział przemysłu i różnych branż technologicznych w generowaniu popytu na złota, wahał się w przedziale 7-10 proc. W 2018 roku całkowity popyt w tej gałęzi wynosił 334,8 ton (przy podaży 4 673 ton w ciągu roku). Rok później było to 326,6 ton (przy podaży 4 776,1 ton). I zdecydowanie największa część tego popytu, generowana jest przez przemysł elektroniczny (260-270 ton), co jest logiczne, jeżeli zastanowimy się nad tym, ile elektroniki wytwarza się na całym świecie, a ile złotych zębów, których – swoją drogą – popularność na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci maleje.

Warto przy tej okazji zauważyć, że popyt ze strony przemysłu i technologii, jest być może najbardziej wrażliwą na zawirowania gospodarcze częścią globalnego popytu na złoto. Jeżeli już w wyniku kryzysu ktoś ma zrezygnować z zakupu złota, to w pierwszej kolejności będzie to przemysł. Chińczykom i Hindusom trudniej przychodzi rezygnacja z zakupów złotej biżuterii, zaś popyt na złoto jako forma inwestycji/lokaty/zabezpieczenia, w dobie zawirowań gospodarczych wzrasta.

Jest to także jedna z najbardziej kluczowych różnic pomiędzy złotem i srebrem – ten drugi metal jest praktycznie w połowie zaangażowany w przemysł. Dlatego, choć jego cena jest z grubsza skorelowana z ceną złota, poważne kryzysy potrafią wywołać w pierwszej kolejności spadek cen srebra, a dopiero w drugiej wzrost.


[1] http://implanty-bieleccy.pl/wp-content/uploads/2012/05/tps_artykul_2005_12_102201.pdf

Photo by NASA on Unsplash

Bartosz Adamiak